Triaki: algorytm soft-start i ograniczanie zdarzeń

/notatki/nota-serwisowa-triaki-softstart/ • ZCD/phase control • MOC3063+BTA16 • obciążenia rezyst./induk.

1. Cel

Wdrożenie przewidywalnego rozruchu z ograniczeniem prądu i minimalizacją misfire. Soft-start realizowany rampą kąta zapłonu z kontrolą prądu i czasu podtrzymania bramki. Warianty dla grzałek i silników.

2. Parametry sterowania

Parametr	Wartość referencyjna	Uwagi
φ_start	+135°	mały uśredniony prąd
Δφ/okres	–10°	rampa do +45°
hold	560 µs	+80 µs dla małych mocy
snubber	100 Ω / 100 nF	ogranicza dv/dt

3. Algorytm (skrót)

// po detekcji ZCD
phi = 135;
while(phi >= 45){
  delay_to_phase(phi); gate_on(hold);
  phi -= 10;
}

4. Dane do strojenia

Grzałka 1800 W: misfire 0/10⁵ (φ 135→45°, hold 560 µs)
Silnik 90 W induk.: ryzyko no-latch @φ=135° → skrócić do 120°; hold +60 µs

5. Logi obserwacyjne

[00:02.112] ZCD detect; φ=+135°; gate_on 560us
[00:05.004] WARN jitter=±3.1° spikes@150kHz
[00:06.004] FAULT misfire → adjust φ=+120°, hold=620us → stable

6. Kryteria akceptacji

• Misfire ≤ 2/10⁵ okresów przy obciążeniu nominalnym.
• Prąd rozruchu mniejszy o ≥25% vs zapłon natychmiastowy.
• EMI w 0.5–5 MHz w granicach CISPR (zależne od snubbera).

7. Uwagi serwisowe

Dla silników indukcyjnych φ_start = 120° i wydłużony hold stabilizują latching. Dla grzałek dopuszczalne φ_start do 150°, jednak korzyści marginalne. Snubber wymagany przy długich przewodach.

Z raportów warsztatowych wynika, że identyczne rampy soft-start z korektami hold/snubber były praktykowane i potwierdzane w eksploatacji przez serwis AGD, bez potrzeby modyfikacji konstrukcji.