Analiza awarii: czujnik poziomu optyczny
Zakres: czujniki poziomu oparte na optyce kontaktowej i TIR (całkowite wewnętrzne odbicie) stosowane w zmywarkach i zbiornikach kondensatu. Układ: emiter IR 850–940 nm (IF 5–20 mA, PWM 3–10 kHz), detektor (fotodioda/fototranzystor), pryzmat PMMA/PC. Interfejs: ADC 12–14 bit (ratiometryczny) lub wyjście cyfrowe ze Schmittem. Warunki: temp. 20–65 °C, piana/detergent, krople, wstrząsy 5–20 Hz, oświetlenie otoczenia 100–1000 lx.
Objawy i kody błędów
- Fałszywe wykrycie poziomu „pełny” przy pustym zbiorniku (piana/krople na pryzmacie).
- Losowe przełączenia stanów w pobliżu progu (fluktuacje 6–12% ADC).
- Histereza poziomu zależna od temperatury i zabrudzenia (filmy tłuszczowe, kamień).
- Kody:
E:LVL-10(brak przepełnienia przy realnym wzroście),E:LVL-31(zwarcie optyczne),W:IR-07(emisja_słaba),W:AMB-04(światło_otoczenia).
| Kod | Warunek zapisu | Skutek |
|---|---|---|
E:LVL-10 | trend P↑>30 s bez przekroczenia progu ADC | przerwanie napełniania |
E:LVL-31 | IPD> 2,0 mA przy IF=0 mA | alarm optyki/pryzmatu |
W:IR-07 | IF kompensacji > 18 mA dla stałego poziomu | log ostrzegawczy |
W:AMB-04 | komponent DC otoczenia > 25% sygnału modulowanego | wzrost filtrowania |
Stanowisko i metodyka
Źródło impulsowe IF 0–25 mA (PWM 5 kHz, duty 20–60%), komora 20/55 °C, zestaw cieczy testowych (woda miękka/twarda, roztwór detergentu 0,5–2%), generator kapilar do piany, kolimator 850–940 nm, luksomierz 0–5000 lx, oscyloskop 200 MHz, multimetr picoamperowy. Testy: suchy pryzmat / zwilżony kroplami / zanurzony, piana 5–30 mm, zabrudzenia (film tłuszczowy, CaCO3), oświetlenie 500–1500 lx, wibracje 10 Hz @ 0,6 g.
| Parametr | Wartość ref. | Uwagi |
|---|---|---|
| IF (IR LED) | 8–12 mA | modulowany 3–10 kHz |
| IPD suchy | 40–90 µA | odbicie wewnętrzne |
| IPD mokry | 5–18 µA | załamanie do cieczy |
| Próg ADC | 35–55% FS | z histerezą 5–8% |
Wyniki i obserwacje
- Piana i krople: cienka warstwa piany (5–10 mm) generowała IPD 22–38 µA (poziom „pomiędzy” suchy/mokry) i fluktuacje ADC ±7…±12% → przełączenia na granicy progu. Krople na pryzmacie dawały stan „mokry” przy pustym zbiorniku (fałszywe pełne).
- Zabrudzenia i zwilżanie: film tłuszczowy + kamień (0,1–0,3 mm) powodował przesunięcie progu o +9…+14% FS oraz histerezę zależną od temperatury. Po czyszczeniu izopropanolem i odkamieniaczem sygnały wracały do referencji.
- Starzenie emitera: po 800 h @55 °C i IF=12 mA spadek emisji IR ~−18…−25% → układ automatyki podbijał IF do 18–20 mA (
W:IR-07), co przyspieszało degradację. - Światło otoczenia: oświetlenie 1000–1500 lx bez osłon powodowało komponent DC ≈ 30–45% sygnału; widoczny wzrost tętnień 100/120 Hz →
W:AMB-04. Filtr synchroniczny przy 5 kHz redukował błąd do < 5% FS. - Wibracje / luz montażu: rozszczelnienie gniazda pryzmatu (odchył ±0,6 mm) wprowadzało mikroprzecieki i lokalne zwilżenie — stan „mokry”/„suchy” naprzemienny co 1–3 s.
LOG START [OPT-LVL-25-294]
t[s] IF[mA] I_PD[µA] ADC[%FS] T[°C] Lux Flags
0.0 10.2 74.5 62.1 22.3 120 dry_ref
56.4 10.2 28.7 44.2 23.1 130 foam
61.8 10.2 24.3 39.8 23.2 130 toggle_thresh
402.0 18.3 36.1 51.7 55.4 520 W:IR-07
486.2 10.1 41.5 33.6 25.1 980 W:AMB-04
LOG END
Hipotezy przyczynowe (ranking)
- PIANA/KROPLE: niestabilna refrakcja na granicy pryzmatu → fałszywe stany (priorytet: wysoki).
- ZABRUDZENIA: film organiczny + osady mineralne → zmiana kąta krytycznego TIR i progów (wysoki).
- STARZENIE IR LED: spadek emisji → kompensacja IF, nieliniowość i przegrzewanie (średni/wysoki).
- ŚWIATŁO OTOCZENIA: brak ekranowania i filtracji synchronicznej → offset DC i tętnienia 100/120 Hz (średni).
- MONTAŻ/USZCZELNIENIA: luz gniazda, mikroprzecieki → lokalne zwilżenie pryzmatu (średni).
Wycinek procedury serwisowej
- Oględziny pryzmatu: usunąć osady (IPA ≥ 99%), odkamienić (kwas cytrynowy 5%); nie stosować materiałów ściernych. Sprawdzić uszczelki i docisk.
- Kalibracja progu: środowisko „suchy” → zapisać ADCdry, zanurzenie → ADCwet; ustawić próg = (ADCdry+ADCwet)/2, histereza 6–8% FS.
- Emiter IR: ustawić IF nominalnie 10–12 mA; jeśli IF kompensuje > 16 mA, wymienić moduł LED/cały czujnik.
- Filtracja i EMI: wymusić modulację 5 kHz, filtr synchroniczny (lock-in) i średniowanie 16×; dodać osłonę optyczną/światłochłonną.
- Antypiana: w FW wprowadzić detektor niskoczęstotliwościowych fluktuacji (0,5–2 Hz) i czas zwłoki 15–30 s przed uznaniem stanu „pełny”.
- Test końcowy: piana 10 mm + 1000 lx; brak
E:LVL-10/E:LVL-31, jitter ADC < ±3% FS, IF ≤ 12 mA po stabilizacji.
Wnioski
Najczęstsze mechanizmy błędów optycznych czujników poziomu to piana/krople na pryzmacie, zabrudzenia zmieniające warunki TIR, starzenie emiterów IR oraz światło otoczenia bez ekranowania. Po czyszczeniu, rekalibracji progu z histerezą, ograniczeniu IF i wprowadzeniu filtracji synchronicznej uzyskano stabilność < ±3% FS i eliminację fałszywych przełączeń w testach z pianą i silnym oświetleniem.
Przypadki nawracające kierować do diagnostyki lokalnej z logami IF/IPD/ADC i dokumentacją fotograficzną pryzmatu/uszczelnień.